Czynny żal to zachowanie sprawcy przestępstwa, które polega na dobrowolnym zaniechaniu  dokonania przestępstwa lub podjęciu działań zmierzających do zapobiegnięcia jego przestępczemu skutkowi już w trakcie popełniania czynu zabronionego. Czynny żal znany jest zarówno prawu karnemu, jak i prawu karnemu skarbowemu, i w obydwóch przypadkach jego zastosowanie pozwala na złagodzenie kary wobec sprawcy przestępstwa, a w niektórych przypadkach sprawca, który czynny żal zastosował może nawet uniknąć odpowiedzialności karnej na tej podstawie.

Skuteczne zastosowanie czynnego żalu na gruncie Kodeksu karnego skarbowego wymaga jednakże podjęcia przez sprawcę przestępstwa szeregu dodatkowych czynności, które warunkują instytucję czynnego żalu, samo odstąpienie od popełnienia przestępstwa nie jest bowiem wystarczające do skorzystania z dobrodziejstw tej instytucji.

Zgodnie z regulacjami Kodeksu karnego skarbowego w zakresie czynnego żalu, nie podlega karze za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym czynie organ powołany do ścigania, ujawniając jego istotne okoliczności, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.

Czynny żal na gruncie prawa karnego skarbowego pozwala zatem sprawcy przestępstwa lub wykroczenia skarbowego na zupełne uniknięcie odpowiedzialności karnej za popełniony czyn, jeśli sprawca zawiadomi odpowiednie organy o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, a ponadto wskaże wszystkie kluczowe elementy czynu przestępczego. Pamiętać jednak należy, że czynny żal będzie skuteczny tylko wówczas, gdy organ o popełnieniu przestępstwa wcześniej nie wiedział i dopiero zawiadomienie złożone przez sprawcę ujawniło popełnienie przestępstwa.

Czynny żal nie będzie zatem skuteczny jeśli np. organ posiadał już wcześniej dokumentację świadczącą o uchybieniu skarbowym danej osoby, bądź gdy zostało już wszczęte postępowanie dotyczące danego przewinienia.

Poza wskazanym powyżej obligatoryjnym obowiązkiem powiadomienia organów ścigania, zastosowanie instytucji czynnego żalu wobec sprawcy przestępstwa skarbowego będzie możliwe, gdy po owym zawiadomieniu, w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ postępowania przygotowawczego, zostanie uiszczona w całości wymagalna należność publicznoprawna uszczuplona popełnionym czynem zabronionym, a więc jeśli np. w wyniku popełnionego uchybienia nie została w terminie uregulowana należność podatkowa, wówczas należy uiścić w całości wymaganą kwotę wraz z odsetkami za zwłokę, w terminie wyznaczonym przez organ podatkowy.

Jednakże, jeśli czyn zabroniony nie polega na uszczupleniu należności publicznoprawnej, lecz zachodzi obowiązek przepadku przedmiotów pochodzących lub służących do popełnienia przestępstwa, wówczas sprawca powinien złożyć te przedmioty, bądź uiścić ich równowartość, jeśli ich złożenie nie jest możliwe. Obowiązek uiszczenia równowartości pieniężnej przedmiotów podlegających przepadkowi nie powstaje jednakże, gdy przepadkowi podlega przedmiot, którego wytwarzanie, posiadanie, obrót, przechowywanie, przewóz, przenoszenie lub przesyłanie jest zabronione. Obowiązek uiszczenia równowartości pieniężnej przedmiotów, które podlegają przepadkowi może zostać na sprawcę nałożony również wtedy, gdy przedmioty podlegające przepadkowi mogą ulec szybkiemu zniszczeniu lub zepsuciu, ich przechowywanie byłoby połączone z niewspółmiernymi kosztami lub nadmiernymi trudnościami albo powodowałoby znaczne obniżenie ich wartości.

Zastosowanie czynnego żalu w przypadku przestępstwa skarbowego będzie zatem możliwe, gdy sprawca spełni łącznie trzy przesłanki: zawiadomi o popełnieniu przestępstwa skarbowego właściwy organ, ujawni istotne okoliczności popełnienia czynu, a w szczególności wskaże osoby współdziałające w jego popełnieniu oraz uiści należność publicznoprawną bądź wypełni inne nałożone przez organ obowiązki związane z przepadkiem przedmiotów. Zawiadomienie o czynnym żalu należy złożyć na piśmie lub przekazać ustnie do protokołu.

W tym miejscu warto również zaznaczyć, że skorzystanie z instytucji czynnego żalu nie będzie jednak możliwe, pomimo spełnienia wskazanych powyżej przesłanek, jeśli sprawca przestępstwa skarbowego kierował wykonaniem ujawnionego czynu zabronionego, wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, polecił jej wykonanie ujawnionego czynu zabronionego, zorganizował grupę albo związek mający na celu popełnienie przestępstwa skarbowego albo taką grupą lub związkiem kierował- chyba, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa skarbowego dokonał ze wszystkimi członkami grupy lub związku, bądź gdy nakłaniał inną osobę do popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego w celu skierowania przeciwko niej postępowania o ten czyn zabroniony.

W jaki sposób zastosować czynny żal w sprawie o przestępstwo skarbowe?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *