W postępowaniu karno-skarbowym, co do zasady, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeśli tylko ich stosowanie nie zostało wyłączone, dlatego poszukując odpowiedzi na pytanie kiedy świadek nie musi odpowiadać na pytania oraz składać zeznań w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, należy sięgnąć do przepisów regulujących przebieg postępowania karnego.

Wedle generalnej zasady, każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania. Przesłuchanie świadka może nastąpić również przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Natomiast w przypadku świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, kalectwa lub innej nie dającej się pokonać przeszkody, przesłuchanie odbywa w miejscu jego pobytu. Od powyższej zasady ustawodawca przewidział jednakże szereg wyjątków, które nie tylko zwalniają świadka z konieczności odpowiadania na niektóre pytania, lecz które dają również świadkowi prawo do całkowitej odmowy zeznań.

W charakterze świadka przede wszystkim nie wolno przesłuchiwać obrońcy, adwokata lub radcy prawnego, co do faktów, o których dowiedział się udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę oraz duchownego co do faktów, o których dowiedział się przy spowiedzi. Wskazane powyżej osoby objęte są bezwzględnym zakazem przesłuchań, co powoduje, że w żadnym wypadku nie mogą być zwolnione z zachowania tajemnicy we wskazanym zakresie.

Co do zasady, nie mogą być przesłuchane w charakterze świadka także osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”, co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek. W ich przypadku nie zachodzi jednakże bezwzględny zakaz przesłuchania, gdyż osoby te mogą być przesłuchane jeśli zostaną zwolnione od obowiązku zachowania tajemnicy przez uprawniony organ przełożony.

Prawo do odmowy zeznań przysługuje również osobom obowiązanym do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji, co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, sąd lub prokurator może jednakże zwolnić te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy. Odmowa zeznań w charakterze świadka przysługuje także osobom obowiązanym do zachowania tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarskiej, dziennikarskiej lub statystycznej, jednakże sąd może te osoby zwolnić z faktów objętych tą tajemnicą.

Zwolnienie dziennikarza od obowiązku zachowania tajemnicy nie może jednak dotyczyć danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również identyfikację osób udzielających informacji opublikowanych lub przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie powyższych danych.

Prawo odmowy zeznań przysługuje ponadto osobie najbliższej dla oskarżonego, którą zgodnie z Kodeksem karnym jest: małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu. Istotne jest, że prawo do odmowy zeznań z powodu bliskości z oskarżonym przysługuje nadal, mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.

Od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania można również zwolnić osobę pozostającą z oskarżonym w szczególnie bliskim stosunku osobistym, jeżeli osoba taka wnosi o zwolnienie. Ponadto, prawo odmowy zeznań przysługuje także świadkowi, który w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem.

Od prawa do odmowy zeznań odróżnić należy możliwość uchylenia się od odpowiedzi na konkretne pytanie, gdyż w takim przypadku dana osoba może być świadkiem i powinna odpowiadać na zadawane pytania, poza oczywiście pytaniami, na które udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić ją lub osobę dla niej najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

Kiedy świadek nie musi składać zeznań i odpowiadać na pytania w postępowaniu karno- skarbowym?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *