Protokół sporządzany po kontroli podatkowej jest dokumentem w którym kontrolujący opisuje przebieg przeprowadzonej kontroli. Protokół zawiera przede wszystkim: wskazanie podmiotu kontrolowanego oraz osób kontrolujących, określenie przedmiotu i zakresu kontroli, określenie miejsca i czasu przeprowadzenia kontroli, opis dokonanych ustaleń faktycznych, dokumentację dotyczącą przeprowadzonych dowodów, ocenę prawną sprawy będącej przedmiotem kontroli oraz stosowne pouczenia. Do protokołu kontroli załącza się ponadto protokoły z czynności przeprowadzonych w toku postępowania kontrolnego, jak np. protokół z zeznań świadków, przeprowadzonych oględzin czy z opinii biegłego. Z protokołu kontroli podatnik dowie się więc czy i jakie nieprawidłowości zostały ujawnione w jego przedsiębiorstwie.

Problem z protokołem kontroli pojawia się jednak wówczas, gdy kontrolowany podmiot nie zgadza się z ustaleniami poczynionymi przez kontrolujących, które następnie zostały zawarte w protokole kontroli. Niestety znaczna większość przedsiębiorców nie reaguje na dostrzeżone uchybienia i przyjmuje protokół o treści przedstawionej przez kontrolujących, gdyż wychodzą z założenia, że z organem podatkowym i tak nie wygrają, więc szkoda czasu na podejmowanie jakichkolwiek czynności.

Nic jednakże bardziej mylnego, przepisy Ordynacji podatkowej wyposażyły podmioty kontrolowane w środki, które umożliwiają im skuteczne sprostowanie zauważonych uchybień w protokole kontroli z których bezwzględnie należy korzystać, jeśli bowiem przedsiębiorca nie zakwestionuje ustaleń zawartych w protokole kontroli, wówczas przyjmuje się, że je akceptuje.

Zgodnie z regulacjami zawartymi w Ordynacji podatkowej, kontrolowany, który nie zgadza się z ustaleniami protokołu, może w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedstawić zarzuty lub wyjaśnienia, wskazując równocześnie stosowne wnioski dowodowe. Jeśli więc kontrolowany przedsiębiorca uważa, że ustalenia zawarte w protokole kontroli są błędne, bądź że zostały pominięte pewne fakty bądź okoliczności, które mają wpływ na sprawę, wówczas może swoje stanowisko przedstawić składając do protokołu zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując jednocześnie dowody na ich poparcie.

Nie złożenie wyjaśnień lub zastrzeżeń do protokołu kontroli we wskazanym terminie ma ten skutek, że przyjmuje się, iż kontrolowany nie kwestionuje ustaleń kontroli, a więc się z nimi zgadza. Istotne również jest, że wskazany termin na wniesienie stosownych środków względem protokołu kontroli nie jest terminem, który można na żądanie kontrolowanego przywrócić. Orzecznictwo sądowe w tym zakresie jest ugruntowane i zgodnie podkreśla się, że termin na wniesienie zastrzeżeń bądź wyjaśnień ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu.

W sytuacji, gdy kontrolowany w terminie odniósł się do protokołu kontroli, kontrolujący jest zobowiązany rozpatrzyć złożone zastrzeżenia bądź wyjaśnienia i w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania zawiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia, wskazując w szczególności, które zastrzeżenia nie zostały uwzględnione, wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym.

Z treści wskazanego przepisu wywnioskować można, iż rozpatrzenie zastrzeżeń następuje w formie pisemnego zawiadomienia. Ustawodawca nie przewiduje bowiem w tym zakresie formy postanowienia, lecz zawiadomienia, czyli opisowego przedstawienia stanowiska kontrolujących w przedmiocie zastrzeżeń.

Ponadto, kompetencje do przeprowadzenia kontroli ma upoważniony przez organ pracownik, a zatem nikt inny, jak tylko kontrolujący powinien odnieść się do zastrzeżeń do protokołu kontroli, który w dodatku on sam sporządził. Podkreślić również należy, iż czynności podejmowane przez kontrolującego polegające m.in. właśnie na rozpatrzeniu zastrzeżeń zgłoszonych przez podatnika czy pozytywnym rozpatrzeniu jego wniosków dowodowych, nie mają charakteru czynności kontrolnych, gdyż kontrola podatkowa kończy się z chwilą doręczenia protokołu kontroli.

Zgłoszenie zastrzeżeń lub wyjaśnień do protokołu kontroli jest uprawnieniem podatnika, a nie jego obowiązkiem, pamiętać jednak należy, że sam protokół kontroli stanowi dowód w późniejszym postępowaniu podatkowym, dlatego jeśli zostaną dostrzeżone w nim nieprawidłowości lub uchybienia, warto jak najszybciej na nie reagować. Oczywiście, niezłożenie zastrzeżeń lub wyjaśnień w terminie 14 dni od doręczenia protokołu kontroli nie tamuje podatnikowi drogi do składania wyjaśnień i kwestionowania ustaleń kontrolnych w toku odrębnego od kontrolnego postępowania podatkowego.

W orzecznictwie sądowym za błędny bowiem uznano pogląd, że  niezłożenie wyjaśnień lub zastrzeżeń do protokołu kontroli powoduje niemożność kwestionowania ustaleń w nim zawartych w toku postępowania podatkowego. Jednakże jeśli przepisy przewidują możliwość kwestionowania pewnych ustaleń już na wcześniejszym etapie, to warto z tego uprawnienia skorzystać, a nie czekać z podjęciem obrony do ostatniej chwili.

Czemu warto składać zastrzeżenia do protokołu kontroli podatkowej?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *