Wśród przedsiębiorców nadal panuje powszechne przekonanie, że podczas kontroli podatkowych prowadzonych przez uprawniony do tego organ, nie mają oni praktycznie żadnych praw, przez co bardzo często świadomie rezygnują z udziału w takich czynnościach.

Oczywiście prawdą jest, że organy kontrolne mają zdecydowanie więcej uprawnień podczas przeprowadzania kontroli, a na przedsiębiorcę został nałożony szereg obowiązków, jednakże nie jest tak, że przedsiębiorca nie ma absolutnie żadnych praw podczas prowadzonej u niego kontroli.

Przedsiębiorca może bowiem m.in. żądać przeprowadzenia określonego dowodu oraz ma prawo przeglądania akt, czynny udział przedsiębiorcy w czynnościach kontrolnych może więc mieć realny wpływ na wynik przeprowadzonej kontroli.

Obecność kontrolowanego podczas czynności kontrolnych jest jego prawem, zagwarantowanym ustawowo, z którego kontrolowany może oczywiście zrezygnować. Bardzo często zdarza się, że rozpoczynając kontrolę kontrolujący przedkłada przedsiębiorcy szereg dokumentów do podpisu, w tym m.in. oświadczenie o rezygnacji z prawa uczestnictwa w czynnościach kontrolnych, jeśli jednak przedsiębiorca nie chce wyzbyć się owego uprawnienia to w żadnym wypadku nie powinien takiego oświadczenia podpisywać, jak również kontrolujący nie może żądać, aby przedsiębiorca owe oświadczenie złożył.

Co do zasady, kontrolowany przedsiębiorca ma prawo uczestniczyć w każdej czynności podejmowanej przez kontrolującego, a kontrolujący nie może przedsiębiorcy pozbawić tego uprawnienia. Brak rezygnacji z udziału w czynnościach kontrolnych nie oznacza jednakże, że kontrolowany przedsiębiorca musi uczestniczyć w każdej czynności, jaką podejmują kontrolujący.

Czynności kontrolne polegające np. na przeglądaniu akt czy badaniu dokumentów nie wymagają z reguły udziału kontrolowanego, kontrolowany nie musi też w takim przypadku składać na piśmie rezygnacji z udziału w danych czynnościach. W przypadku jednakże innych czynności kontrolnych, jak np. przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, oględzin lokalu czy opinii biegłego, udział kontrolowanego jest jak najbardziej uzasadniony, a nawet pożądany.

W toku kontroli podatkowej kontrolowany ma również prawo do żądania przeprowadzenia określonego dowodu, jednakże, mimo iż jest to niewątpliwie bardzo przydatne uprawnienie, w praktyce jest dość trudne do realizacji, a to z tego powodu, że kontrolowany w trakcie kontroli nie jest informowany do czego zmierzają i jakie wątpliwości powzięli kontrolujący, więc trudno już w tym momencie powoływać dowody na swoją obronę.

Zgodnie z ogólnymi zasadami, sprawy podatkowe załatwiane są w formie pisemnej, dlatego w trakcie kontroli podatkowej ta zasada również znajduje zastosowanie co oznacza, że kontrolujący wszelkie żądania dotyczące przedstawienia dokumentów czy składania wyjaśnień powinien kierować do kontrolowanego w formie pisemnej i kontrolowany również np. udostępniając żądane dokumenty, powinien zachować formę pisemną.

Zachowanie formy pisemnej podczas każdej czynności służy przede wszystkim kontrolowaniu przepływu informacji, co może mieć olbrzymie znaczenie np. przy formułowaniu ewentualnych zastrzeżeń do protokołu kontroli. Ponadto, kontrolujący ma prawo również do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii, czynny udział w postępowaniu kontrolnym pozwala kontrolowanemu na dokładne zaznajomienie się ze sprawą oraz zgromadzonymi dowodami, co może pozwolić kontrolowanemu na wcześniejsze przygotowanie kontrargumentów oraz spokojne zgromadzenie dodatkowych dokumentów.

W toku kontroli kontrolowany przedsiębiorca posiada również uprawnienie do złożenia skargi na działania kontrolujących, jeśli np. przewlekle lub biurokratycznie prowadzą kontrolę, a także może żądać wyłączenia od prowadzenia czynności kontrolnych kontrolującego, jeśli zostanie uprawdopodobnione, że po stronie kontrolującego występują okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Resumując powyższe, w toku kontroli podatkowej kontrolowany podmiot również został wyposażony w szereg uprawnień z których w żadnym wypadku nie powinien rezygnować. Czynny udział w prowadzonej u przedsiębiorcy kontroli pozwoli mu nie tylko na bieżąco weryfikować prowadzone czynności kontrolne i odpowiednio na nie reagować, lecz również z całą pewnością kontrolowanemu łatwiej będzie sformułować ewentualne zastrzeżenia do protokołu kontroli oraz przedstawić stosowne wnioski dowodowe.

Czy warto brać udział w czynnościach kontrolnych podczas kontroli podatkowych?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *