Sprawstwo jest jedną z form popełnienia przestępstwa, które uregulowane zostało zarówno w Kodeksie karny, jak i w Kodeksie karnym skarbowym. Definicja sprawstwa na gruncie wskazanych ustawa jest taka sama i stanowi, że za sprawstwo odpowiada nie tylko ten, kto wykonuje czyn zabroniony sam albo wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, ale także ten, kto kieruje wykonaniem czynu zabronionego przez inną osobę lub wykorzystując uzależnienie innej osoby, poleca jej wykonanie takiego czynu.

Na gruncie przytoczonego uregulowania można więc wyróżnić trzy rodzaje sprawstwa, a więc współsprawstwo, sprawstwo kierowniczym oraz sprawstwo polecające. W przypadku współsprawstwa pamiętać oczywiście należy, że każdy ze współsprawców wykonujących czyn zabroniony odpowiada w granicach swej umyślności lub nieumyślności, niezależnie od odpowiedzialności pozostałych sprawców, a okoliczność osobistą, wyłączającą lub łagodzącą albo zaostrzającą odpowiedzialność, która nie stanowi znamienia czynu zabronionego, uwzględnia się tylko co do sprawcy, którego ona dotyczy.

W uregulowaniach zawartych w Kodeksie karnym skarbowym, a ściślej w art. 9 § 3, ustawodawca zdecydował się jednakże na wprowadzenie, obok typowych postaci sprawstwa wskazanych powyżej, dodatkowej odpowiedzialności za sprawstwo podmiotu, który zajmuje się sprawami gospodarczymi innej osoby, fizycznej bądź prawnej, lub jednostki organizacyjnej.

Zgodnie z przytoczonym przepisem, za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe odpowiada, jak sprawca, także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną.

Na gruncie przytoczonego uregulowania odpowiedzialność za czyn skarbowy ponosi zatem również osoba, która w ramach swoich obowiązków prawnych, wynikających z zajmowania się cudzymi sprawami gospodarczymi, podejmuje działania w imieniu i na rzecz podmiotu zobowiązanego do określonego zachowania na podstawie obowiązujących przepisów, narusza swoim działaniem owe prawne obowiązki, przez co wyczerpuje znamiona przestępstwa lub wykroczenia skarbowego.

Odpowiedzialność za sprawstwo na kanwie omawianego przepisu uwarunkowana zatem została od „zajmowania się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi”, jeśli oczywiście są to sprawy cudze. Przepisy Kodeksu karnego skarbowego nie wyjaśniają co należy rozumieć przez owe „zajmowanie się sprawami gospodarczymi”, w doktrynie jednak wskazuje się, że ową przesłankę należy utożsamiać z posiadaniem przez osobę zajmującą się tymi sprawami pewnej samodzielności decyzyjnej i nie odnosi się ona do osób dokonujących jedynie czynności czysto technicznych na rzecz innej osoby.

Z grona podmiotów, które podlegają uregulowaniom zawartym w omawianym przepisie, oczywiście nie można wykluczyć osób prowadzących inne niż finansowe cudze sprawy gospodarcze, treść przytoczonego uregulowania wskazuje bowiem na sprawy finansowe w szczególności, jednak nie są to jedyne sprawy gospodarcze, których prowadzenie może skutkować powstaniem odpowiedzialności karnej skarbowej.

Wobec dość niejasnych i niedookreślonych uregulowań zawartych w omawianym przepisie, bardzo istotne znaczenie dla ustalenia kto może ponieść odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe na podstawie art. 9 § 3 Kodeksu karnego skarbowego, ma praktyka sądowa, a w szczególności orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Przykładem takiego orzeczenia, w którym wskazano iż za ten szczególny rodzaj sprawstwa odpowiedzialność może ponieść doradca podatkowy, jest wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt: III KK 213/05, którego teza brzmi: „Sprawcą przestępstwa, odpowiadającym w oparciu o treść art. 9 § 3 KKS, może być między innymi doradca podatkowy zajmujący się, na podstawie umowy, sprawami gospodarczymi (w tym także finansowymi) osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, której przyznano zdolność prawną. Prowadzenie ksiąg rachunkowych przez doradcę podatkowego wyczerpuje znamię zajmowania się sprawami gospodarczymi”. Zatem na gruncie przytoczonego orzeczenia odpowiedzialność karna skarbowa doradcy podatkowego na podstawie art. 9 § 3 Kodeksu karnego skarbowego zaistnieć może jedynie w przypadku prowadzenia ksiąg i sporządzaniu zeznań lub deklaracji podatkowych.

Kiedy można ponieść odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe na podstawie art. 9 § 3 k.k.s.?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *