ADWOKAT PRAWO KARNE SKARBOWE WARSZAWA / KATOWCIE

Osoba, która dopuściła się przestępstwa skarbowego musi liczyć się z tym, że informacja o popełnieniu przez nią czynu zabronionego trafi do Krajowego Rejestru Karnego, co w niektórych przypadkach stanowi najbardziej dotkliwą konsekwencję popełnienia przestępstwa. Brak karalności bardzo często jest bowiem wymagany przez pracodawców, bądź stanowi jedną z przesłanek warunkujących zajmowanie określonej funkcji, sprawca przestępstwa skarbowego może więc odczuwać jego negatywne skutki nawet przez kilka lat.

Nie w każdym jednak przypadku popełnienie przestępstwa skutkować będzie dokonaniem odpowiedniego wpisu w Krajowym Rejestrze Karnym, gdyż przepisy Kodeksu karnego skarbowego przewidują dwie możliwości, których zastosowanie pozwala na zachowanie sprawcy przestępstwa statusu osoby niekaranej, istotne jednak jest, że skorzystanie z którejkolwiek z nich wymaga spełnienia przesłanek określonych w przepisach.

Pierwszą instytucją, która pozwala sprawcy przestępstwa skarbowego utrzymać status osoby niekarnej jest uzyskanie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. Skorzystanie ze wskazanej instytucji wymaga jednakże złożenia przez sprawcę przestępstwa odpowiedniego wniosku w tym zakresie oraz uiszczenia odpowiednich należności, zgodnie bowiem z przepisami ustawy, sąd może udzielić zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jeżeli wina sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego nie budzą wątpliwości i gdy jednocześnie uiszczono w całości wymagalną należność publicznoprawną, jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie tej należności, uiszczono kwotę odpowiadającą co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za dany czyn zabroniony, sprawca wyraził zgodę na przepadek przedmiotów co najmniej w takim zakresie, w jakim ten przepadek jest obowiązkowy, a w razie niemożności złożenia tych przedmiotów – uiścił ich równowartość pieniężną oraz uiszczono co najmniej zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania.

Nieuiszczenie którejkolwiek ze wskazanych należności, bądź wystąpienie wątpliwości co do popełnienia samego przestępstwa, spowoduje, że wniosek sprawcy o zezwolenie na dobrowolne poddanie się karze nie zostanie uwzględniony, istotne jednak jest, że skuteczność wniosku uzależniona została również od daty jego wniesienia, gdyż ów wniosek można złożyć tylko przed skierowaniem aktu oskarżenia do sądu przez finansowy organ postępowania przygotowawczego.

Jeśli więc sprawca przestępstwa spóźni się i wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, mimo że uiścił wymagane należności, złoży już po skierowaniu wobec niego aktu oskarżenia do sądu, wówczas wniosek taki nie zostanie uwzględniony.

Poza wskazanymi powyżej przesłankami pozytywnymi, które muszą zaistnieć, aby sprawca przestępstwa skarbowego mógł wnosić o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, istotne również jest, aby wobec niego nie wystąpiły żadne przesłanki negatywne, które automatycznie sprawiają, że udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności staje się niedopuszczalne.

Zgodnie bowiem z regulacjami w tym zakresie, niedopuszczalne jest udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jeżeli  przestępstwo skarbowe zagrożone jest karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności, przestępstwo skarbowe zagrożone tylko karą grzywny popełniono w warunkach uzasadniających nadzwyczajne obostrzenie kary bądź gdy zgłoszono interwencję co do przedmiotu podlegającego przepadkowi, chyba że zostanie ona cofnięta przez interwenienta do czasu wniesienia aktu oskarżenia do sądu.

Sąd, udzielając zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, orzeka tytułem kary grzywny kwotę uiszczoną przez sprawcę oraz przepadek przedmiotów tylko w takich granicach, w jakich sprawca wyraził na to zgodę, a w razie niemożności ich złożenia – uiścił ich równowartość pieniężną. Prawomocny wyrok o zezwoleniu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Karnego, co wynika wprost z dalszych przepisów ustawy.

Jeśli sprawca przestępstwa skarbowego nie może skorzystać z instytucji zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, status osoby niekaranej może zachować, jeśli zostanie wobec niego wydany wyrok warunkowo umarzający postępowanie.

Warunkowe umorzenie postępowania możliwe jest jednakże tylko wtedy, gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

Wyrok warunkowo umarzający postępowanie oznacza, że dana osoba faktycznie nie została skazana, nie wymierzono jej kary, uznano jedynie jej zawinienie za dany czyn, a co za tym idzie nie jest ona traktowana jak osoba karana za przestępstwo. Co do zasady, warunkowe umorzenie postępowania karnego można zastosować do sprawcy każdego przestępstwa skarbowego, wyjątek od powyższego stanowi jednakże popełnienie przestępstwa umyślnego, które powoduje uszczuplenie należności publicznoprawnej dużej wartości oraz przestępstwa, którego wartość czynu zabronionego jest duża oraz popełnienie dwóch albo więcej przestępstw skarbowych nastąpiło, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich, a odstępy czasu pomiędzy nimi nie są długie.

Wskazane ograniczenie zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania odpada jednakże, gdy w związku z przestępstwem skarbowym nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej, a wymagalna należność została w całości uiszczona przed zamknięciem przewodu sądowego w pierwszej instancji.

Ponadto, nie można warunkowo umorzyć postępowania, gdy sprawca uczynił sobie z popełniania przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu, popełnił przestępstwo skarbowe, działając w zorganizowanej grupie albo w związku mającym na celu popełnienie przestępstwa skarbowego- chyba że sprawca odstąpił od udziału w zorganizowanej grupie lub związku i ujawniając przed organem ścigania istotne okoliczności zamierzonego przestępstwa skarbowego, zapobiegł jego popełnieniu, popełnił przestępstwo skarbowe, używając przemocy lub grożąc natychmiastowym jej użyciem albo działając wspólnie z inną osobą, która używa przemocy lub grozi natychmiastowym jej użyciem, a także gdy przez nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia doprowadza inną osobę do popełnienia czynu zabronionego jako przestępstwo skarbowe.

Umarzając warunkowo postępowanie sąd w wyroku stwierdza winę sprawcy i na nakłada na niego określone obowiązki, których niedopełnienie skutkować będzie podjęciem umorzonego postępowania oraz jednocześnie umarza sprawę.

W jaki sposób zachować status osoby niekaranej mimo popełnienia przestępstwa skarbowego?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *